ضرورت‌هاى حاكم بر كاغذ و كتاب در روزگار گذشته ، برخى ارباب خرد و قلم را بر آن مىداشت كه بدين شيوه ، كتاب‌هاى ارزشمند و پر فايده را احيا و بازسازى كنند . منتخب نويسى اگر بر معيارهاى دقيق و اصولى انجام پذيرد ، خود پيرايشى است كه گاه كارِ شرح و حاشيه را نيز انجام مىدهد . زيرا بسا پيرايش كتاب‌هاى پر حجم كه راه درك و دريافت آن‌ها را هموار مىكند و مخاطب را در فهمِ آسان يارى مىرساند . علّامه فيض كاشانى در اين آوردگاه نيز داراى آثار گونه‌گونى است كه هر كدام در احياى آثار گذشتگان و در دسترس قرار دادن آن‌ها نقش درخورى دارند . « منتخب مكاتيب قطب » ، « منتخب مثنوى با نام سراج السالكين » ، « منتخب ديوان شمس » ، « منتخب رسائل اخوان الصفا » ، « منتخب الفتوحات المكيّة » ، « 1 » از اين دست آثار فيض است كه خود در فهرست آثار خويش از آن‌ها نام مىبرد . كتاب ارزشمند « المحجّة البيضاء فى تهذيب الاحياء » نيز به گونه‌اى همان منتخب نگارى است ولى در محدوده‌اى ديگر . علّامه فيض در اين اثرِ خود از سويى با حفظ شاكلهء اصلىِ كتابِ « احياء العلوم » غزالى و رعايت ترتيب منطقى ابواب و فصول از حجم كتاب و مطالب سست و باطل و نيز روايات نادرست آن پيراسته است و از سويى ديگر بر فراوانىِ مباحث ارجمند آن با اضافه كردن مطالبى با سرنوشتهء « اقول » و نيز نقل روايات شيعى افزوده است . مثلًا در بخش « عادات » كه غزالى به ذكر آداب سماع و وجد صوفيان مىپردازد ، علّامه فيض پس از حذف آن « آداب الشيعه » و « اخلاق الامامة » را بر معيار و مبانى والاى شيعى اضافه مىكند . « 2 » علّامه كاشانى اين شيوه را در آثار بلند خود نيز انجام داده است . كتاب روايى پر حجم « الوافى » را در كتاب « الشافى » تلخيص كرده است و تفسير « الصافى » خويش را در تفسير « الاصفى » و كتاب « عين اليقين » خود را در كتاب « انوار الحكمه » به اختصار گنجانده است . فيض در منتخب نگارىِ مكاتيب قطب از آزادى عملى بيش‌ترى برخوردار بوده است

--> ( 1 ) . بنگريد : فهرست‌هاى خودنوشت فيض كاشانى ، ص 267 . ( 2 ) . بنگريد : المحجة البيضاء فى تهذيب الاحياء ، ج 1 ، ص 4 .